Systemisch bewust begeleiden

Inleiding

Ben jij een jeugdzorgprofessional die mensen wil begeleiden naar échte, duurzame verandering?

Wanneer je werkt met ouders en kinderen heb je te maken met processen die niet altijd direct zichtbaar zijn. Gedrag staat niet op zichzelf, maar ontstaat en krijgt betekenis binnen relaties, gezinssystemen en de bredere context waarin mensen leven. 

In de opleiding Systemisch Bewust Begeleiden leer je om met een systemische, contextuele en traumasensitieve blik naar deze processen te kijken zodat je je niet hoefte te verliezen in dit krachtenveld. 

Je verdiept je in thema’s als plek en ordening, loyaliteit, gezinsdynamieken, parentificatie, overtuigingen, hulpbronnen, overdracht en tegenoverdracht, trauma, stressregulatie en co-regulatie.

Daarbij leer je niet alleen wat er binnen een systeem gebeurt, maar vooral hoe je deze kennis vertaalt naar je professionele handelen. Je oefent met vertragen en waarnemen zonder oordeel, het stellen van systemische vragen, het herkennen van patronen en stress- en traumareacties en het kiezen van passende interventies.

De praktische benadering maakt het mogelijk de kennis te doorvoelen en te integreren in je leven en je werk. Deze opleiding biedt je niet alleen een stevige methodische basis, maar ook een kans om te groeien – zowel professioneel als persoonlijk.

Inhoud

De opleiding bestaat uit 5 blokken van twee dagen. In ieder blok verbinden we theoretische vakkennis met ervaringsgericht leren, professionele reflectie en de toepassing in de beroepspraktijk. 

Je werkt gedurende de opleiding met eigen casuïstiek en onderzoekt steeds opnieuw wat de theorie betekent voor jouw handelen als professional. 

De professional als instrument

Een belangrijke leerlijn binnen de opleiding is jouw eigen professionele ontwikkeling. Wanneer je met ouders en kinderen werkt, neem je jezelf altijd mee. Jouw eigen geschiedenis, overtuigingen, gevoeligheden en patronen hebben invloed op hoe je waarneemt en hoe je reageert.

Daarom onderzoek je tijdens de opleiding ook jouw eigen plek in je familiesysteem. Zo leer je herkennen wat er uit jouw eigen geschiedenis wordt aangeraakt in het contact met jouw cliënten. Zo wordt zelfreflectie een onderdeel van professioneel en methodisch handelen.

Leren vanuit theorie en ervaring

We combineren theoretische inleidingen met ervaringsgerichte oefeningen, demonstraties, reflectie, creatieve werkvormen en casuïstiek uit de beroepspraktijk. 

Je oefent met onder andere:

• systemische en contextueel waarnemen;
• systemische en contextuele vragen;
• meerzijdige partijdigheid;
• het herkennen van gezinsdynamieken en interactiepatronen;
• loyaliteit, parentificatie en rolverwarring;
• hulpbronnen en beschermende factoren;
• professionele grenzen en verantwoordelijkheid;
• overdracht en tegenoverdracht;
• stress- en traumareacties;
• regulatie en co-regulatie;
• systemisch verbindende taal;
• verlies, rouw en overgang;
• reflectie op je eigen handelen.

Opdrachten en studieinvestering

Naast de 10 opleidingsdagen wordt van deelnemers verwacht dat zij zich door middel van zelfstudie verdiepen in de theoretische achtergronden van het systemisch, contextueel en traumasensitief werk.

De studie-investering bedraagt gemiddeld ongeveer 3 uur per week.

Tijdens de opleiding werk je aan opdrachten waarin je theorie, persoonlijke reflectie en beroepspraktijk met elkaar verbindt. Je brengt onder andere je eigen familieverhaal in kaart en werkt met casuïstiek uit je eiegn professionele praktijk. 

De opleiding wordt afgesloten met een eindopdracht waarin je laat zien hoe je de opgedane kennis en vaardigheden integreert in je professionele handelen. 

Gedurende de opleiding nemen we je mee in de wijze waarop deze opdrachten en het eindverslag worden beoordeeld. 

Wat kun je na deze opleiding?

Na afronding van de opleiding kun je hulpvragen van ouders en kinderen vanuit een bredere relationele, systemische em contextuele blik onderzoeken. 

Je kunt:

• verschillende perspectieven van ouders, kinderen en andere betrokkenen onderzoeken en erkennen;
• gezinsdynamieken en interactiepatronen herkennen;
• dynamieken rondom loyaliteit, parentificatie, rolverwarring en verstrikking herkennen en bespreekbaar maken;
• werken vanuit meerzijdige partijdigheid;
• systemische en contextuele vragen stellen;
• hulpbronnen en beschermende factoren binnen gezin en netwerk herkennen en versterken;
• signalen van stress en ontregeling herkennen en hier traumasensitief op afstemmen;
• regulatie en co-regulatie ondersteunen;
• systemisch verbindende taal inzetten;
• professionele grenzen en verantwoordelijkheden beter onderscheiden;
• overdracht en tegenoverdracht herkennen;
• reflecteren op eigen overtuigingen, patronen en triggers;
• bewust kiezen op welk moment een interventie passend is;
• je professionele handelen methodisch evaluaren en bijstellen.

Daarmee vergroot je niet alleen je systemische kennis, maar vooral je handelingsbekwaamheid in het werken met complexe cliëntsystemen. 

Voor wie?

Deze 10-daagse opleiding is ontwikkeld voor HBO- opgeleide professionals die hun systemische en traumasensitieve vakmanschap willen verdiepen. 

Denk bijvoorbeeld aan professionals binnen:

• jeugdhulp;
• gezinshuizen;
• pleegzorg;
• wijkteams;
• onderwijs;
• maatschappelijk werk;
• GGZ;
• en aanverwante werkvelden waarin met ouders en kinderen wordt gewerkt.

De opleiding is bedoeld voor professionals die niet alleen willen begrijpen wat er binnen een gezin of cliëntsysteem gebeurt, maar ook willen leren hoe zij deze kennis zorgvuldig en methodisch kunnen inzetten in hun dagelijkse beroepspraktijk.

Bij aanmelding vindt een telefonische intake plaats. Daarin onderzoeken we samen of de opleiding aansluit bij jouw vooropleiding, werkervaring en professionele praktijk. 

Goed om te weten

Systemisch werken is een ambacht dat tijd, oefening en verdieping vraagt.

Na deze opleiding kun je geen opstellingen begeleiden. Je maakt wel kennis met waarnemen en systemische werkvormen, maar het zelfstandig begeleiden van opstellingen vraagt verdere scholing en oefening. 

Wie zich hierin verder wil ontwikkelen kan na deze opleiding doorstromen naar de vervolgopleiding Individuele Opstellingen Begeleiden.